หน้าหนังสือทั้งหมด

การสงเคราะห์มิตรในพระพุทธศาสนา
83
การสงเคราะห์มิตรในพระพุทธศาสนา
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๘๓ เป็นผู้มีตนเสมอ ไม่แสดงความแปรผันในการนั้น ๆ อวิสวาทนตาย ด้วยความซื่อตรง ไม่ล่อลวง กัน ดูก่อนคฤหบดีบุตร มิตรอมาตย์ผู้เปรียบด้วยทิศเบื้องซ้ายอันกุลบุตรบำรุ
เนื้อหานี้พูดถึงหลักการสำคัญในการสงเคราะห์มิตรตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยเฉพาะการใช้สังคหวัตถุ ๔ ซึ่งประกอบไปด้วยการให้ กริยา การเอาใจใส่ และความเสมอต้นเสมอปลายในการสร้างไมตรี โดยอ้างอิงถึงรูปแบบการปฏิ
พระอริยวงศาคตญาณและสมบัติของพระมหากษัตริย์
109
พระอริยวงศาคตญาณและสมบัติของพระมหากษัตริย์
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณสมเด็จพระสังฆราช(กิตฺติโสภณมหาเถระ) ๑๑๒ บกพร่องช่องใหญ่ ๆ ย่อมจะเกิดขึ้นมากมาย ดุจคนอยู่ในที่มือ ณ ราตรี ย่อมแลเห็นรูปทั้งหลาย เขื่องไปกว่าจริงฉะนั้น ฯ อธิบายว่า เมื่อเหตุอันใดอั
บทความนี้เสนอหลักการสำคัญในการปกครองของพระมหากษัตริย์ตามแนวพระอริยวงศาคตญาณ โดยเน้นถึงสมบัติ 5 ประการที่พระมหากษัตริย์ควรมี ได้แก่ อาโรคยสมบัติ ความปรีชารวมถึงการมีบริวารที่ซื่อสัตย์และมีความสามารถเพื
พระราชอุทิศถวายแด่พระรัตนตรัย
151
พระราชอุทิศถวายแด่พระรัตนตรัย
สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ลำดับนี้ ๑๕๕ พระสงฆ์ผู้ได้มาในมหามงคลกาลนี้ จักมีสมานฉันท์รับพระราชทานตั้ง สัตยาธิษฐาน ขอพระพระศรีรัตนตรัย ที่ปรากฏเป็นมงคลสูงสูดของทวยเทพและมนุษย์ทั
บทความนี้กล่าวถึงการถวายพระราชอุทิศแด่พระรัตนตรัยในมหามงคลกาล โดยมีพระสงฆ์ประกอบพิธีกรรมเพื่อขอพระราชทานความสุขความเจริญ และความเป็นสิริมงคลให้แก่พระราชาและประชาชนในประเทศไทย สิ่งเหล่านี้ถือเป็นการนำพ
การเจริญอิทธิบาทในธรรมวินัย
155
การเจริญอิทธิบาทในธรรมวินัย
๑๕๙ สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงท่องเที่ยวไปในโคจร (ที่เที่ยว) ซึ่งเป็นวิสัยอันสืบมา จากบิดาของตนจักเจริญด้วยอายุบ้าง จักเจริญด้วยวรรณะบ้าง จักเ
เนื้อหากล่าวถึงการเจริญอิทธิบาท ๔ ประการ ซึ่งรวมถึง ฉันทะ (ความพอใจ), วิริยะ (ความเพียร), จิตตะ (ความตั้งใจ) และ วิมังสา (การพิจารณา) ที่ช่วยนำไปสู่ความสำเร็จในชีวิตตามธรรมวินัย นอกจากนี้ยังได้มีการกล
ความสำคัญของศีลและการบริจาค
249
ความสำคัญของศีลและการบริจาค
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย (เจริญญาณวรเถร) ๒๕๔ สมาทเปติ โส นิพฺพตฺตนิพฺพตฺตฏฐาเน โภคสมุปทญฺจ ลภติ ปริวารสมปทญฺจ ความว่า ทายกผู้หนึ่ง ย่อมให้ทานด้วยตนเองด้วย ย่อมชักชวนผู้อื่นด้วย ทายกผู้นั้นจะได้ โภคสัมปทา
เนื้อหาเกี่ยวกับการให้ทานและการรักษาศีลที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตในสังคม ผู้มีศีลจะได้รับสิ่งดีๆ และมีผลต่อชีวิตทั้งตนเองและผู้อื่น การทำดีช่วยสร้างความเจริญในชุมชนและประเทศ การละทิ้งความอยากเสพส
พระธรรมและอิทธิพลต่อมนุษย์
256
พระธรรมและอิทธิพลต่อมนุษย์
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) อภิวาทนสีลิสฺส ๔ นิจจ์ วุฑฒาปจายิโน ๒๖๑ จตุตาโร ธมฺมา วฑฺฒนฺติ อายุ วัณโณ สุข พล ฯ ความว่า ธรรมสิ่งชอบเป็นคุณที่สัตว์ต้องประสงค์ ๔ ประการ คือ อายุ พรรณ ผิวกาย ส
เนื้อหานี้กล่าวถึงคุณลักษณะของธรรมที่มนุษย์ปรารถนาเพื่อความมีสุขและความเจริญในชีวิต อธิบายถึงการกราบไหว้และเคารพในความเป็นธรรมที่ช่วยเสริมสร้างความสมบูรณ์ให้แก่ชีวิต ทั้งนี้เนื้อเริ่มต้นด้วยการชี้ให้เ
อัตตสัมมาปณิธิและการตั้งตนไว้ชอบ
264
อัตตสัมมาปณิธิและการตั้งตนไว้ชอบ
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวรเถร) ( พ.ศ. ๒๔๖๖) ในศกนี้ (พ. ศ. ๒๔๖๖) ได้เลือกมารับพระราชทานถวายวิสัชนา อัตตสัมมาปณิธิ ๑ วิริยสมบัติ ๑ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑ พอเป็นนิทัศนนัย อยู่ในโอฆะ ๓ Q) ด ๑ ๒๖๙ ๓ ปร
บทความนี้เสนอแง่มุมเกี่ยวกับอัตตสัมมาปณิธิ ซึ่งหมายถึงการตั้งตนไว้ชอบในโลกแห่งวัฏฏสงสาร โดยเน้นการปฏิบัติตนให้เหมาะสมตามภูมิฐานของตน เพื่อหลีกเลี่ยงอุปสรรคต่างๆ ในชีวิต การมีสติสัมปชัญญะในการทำคุณงามค
ความรุ่งเรืองแห่งแผ่นดินสยาม
272
ความรุ่งเรืองแห่งแผ่นดินสยาม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๒๗๗ อย่างไรจึงจะทำความรุ่งเรืองแห่งแผ่นดินดินแดนสยามเขต ให้เทียมกันกับประเทศอื่น จะดำเนิน ให้สนิทสสนมกลมเกลียวกไม่รู้จักแตกร้าว สมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้า ทร
บทความนี้พูดถึงแนวทางการดำเนินรัฐประศาสน์ในสยามเพื่อให้ความรุ่งเรืองเป็นที่ยอมรับในระดับสากล ทั้งในเรื่องของการเสริมสร้างความสัมพันธ์ฉันมิตรกับประเทศเพื่อนบ้านและการดำเนินงานที่มุ่งสร้างสุขและเจริญแก่
การบูชาและคุณสมบัติของพหุสัจจะในพระพุทธศาสนา
277
การบูชาและคุณสมบัติของพหุสัจจะในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พระราชบุตรเหล่านั้นให้เกิดความนิยมในการศึกษา สามารถในกรณียะกิจสมพระราชประสงค์ของพระราชบิดา อรรถธรรม ២៨២ รับความฝึกหัดได้ปรีชารอบรู้ในนิติศาสตร์ ทรง ในฝ่ายพระพุท
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะความสำคัญของพหุสัจจะซึ่งเป็นคุณสมบัติสำคัญในการเจริญเติบโตในทางธรรมและการเป็นที่พำพึ่งของผู้อื่น การบูชาพระธรรมรัตนะผ่านการปฏิบัติสำหรับภิกษุพหุสุต และกล
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และการเลือกธรรมมาของพระราชา
293
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์และการเลือกธรรมมาของพระราชา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๗๑ ๒๙๘ ในปีนี้ ( พ.ศ. ๒๔๗๑ ) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๔ ประการ คือ อัตถกามตา ธิติ พหุปปิยตา และ รัฏฐาภิบาลโนบาย พอเป็น นิทัศนนัย อัตถกามตา ค
ในปี พ.ศ. 2471, สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา 4 ประการ โดยอัตถกามตา สอนให้ผู้อื่นสนใจประโยชน์แก่สังคม และมีแนวทางในการประพฤติปฏิบัติที่เหมาะสม สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าตรั
ขันติ: ความอดกลั้นและความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์
335
ขันติ: ความอดกลั้นและความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์
(เจริญ ญาณวรเถร) สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ พ. ศ. ๒๔๗๖ ๓๔๐ ขันติ ในปีนี้ (พ.ศ. ๒๔๗๖) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๓ ประการ คือ ๑ โสรัจจะ ๑ รัฏฐาภิปาลโนบาย ๑. ขันติ นั้น คือความอดกลั้นต่อวัตถุไม่เป
ในการศึกษาเกี่ยวกับขันติในปี พ.ศ. 2476 สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้กล่าวถึงความสำคัญของขันติในการรักษาความสามัคคีในหมู่คฤหัสถ์ และการควบคุมอารมณ์เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้ง โดยพระองค์ได้ยกตัวอย่างธรรม 4 ป
พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย
358
พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๖๓ พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย จัดเป็นมงคลวิเศษที่ ๓ มีบรรยายดังรับพระราชทานถวายวิสัชนามานี้ ธรรม ๓ ประการ คือ ไมตรี ๑ สัจจะ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑ เป็นคุรสมบัติ
บทความนี้กล่าวถึงพระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย ที่จัดเป็นมงคลวิเศษที่ ๓ ซึ่งมีพื้นฐานจากธรรม ๓ ประการ ได้แก่ ไมตรี สัจจะ และรัฏฐาภิบาลโนบาย โดยเชื่อกันว่าเป็นคุรสมบัติอันล้ำเลิศ ที่นำมาซึ่งวุฒิสิริสว
การวิเคราะห์รัฏฐาภิบาลโนบาย
363
การวิเคราะห์รัฏฐาภิบาลโนบาย
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ៣៦៨ รัฏฐาภิบาลโนบายนี้ เป็นเหตุเจริญรุ่งเรืองมั่นคงแห่งพระราชอาณาจักร จัดเป็นมงคลอัน ยวดยิ่ง นับเป็นที่ ຕ ธรรม ๓ ประการ คือ ธัมมกามตา ความเป็นผู้ใคร่ธรรม ๑ อัตถ
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของรัฏฐาภิบาลโนบายที่ส่งผลต่อการเจริญรุ่งเรืองและมั่นคงของพระราชอาณาจักร พระองค์ได้ทรงประทานวิสัชนาที่ชัดเจนถึงธรรม ๓ ประการ ได้แก่ ธัมมกามตา, อัตถกามตา และรัฏฐาภิบาลโนบาย ซึ
บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์
15
บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 227 วากยารัมภนิบาต ๒. ถ้าความท่อนต้นที่แสดงไว้ยังไม่หมดความ เป็นเหตุให้ถาม ให้วิสัชนากันร่ำไป จึงอธิบายต่อเสียในท่อนหลังทีเดียว ไม่ต้องให้ ถาม, แต่ไม่ได้อธ
เนื้อหาในส่วนนี้อธิบายถึงวากยารัมภนิบาต ซึ่งเป็นการอธิบายความในท่อนต้นที่มักจะนำไปสู่การถาม เพื่อการวิสัชนาต่อเนื่องในท่อนหลัง โดยมีการใช้คำว่านิบาต เช่น หิ, จ, ปน เพื่อเชื่อมโยงความเข้าใจในบทความที่ก
ความเป็นผู้ทำใบ้และการหาลาภด้วยลาภในวิสุทธิมรรค
53
ความเป็นผู้ทำใบ้และการหาลาภด้วยลาภในวิสุทธิมรรค
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 50 แก่ชนเหล่าอื่นอันใด แห่งภิกษุผู้เห็นแก่ลาภสักการะและความสรรเสริญ มีความปรารถนาลามก อันความอยากครอบงำแล้ว นี้เรียกว่า "ความ เป็นผู้ทำใบ้." บรรดากิริยาเ
ในวิสุทธิมรรคซึ่งสำรวจการกระทำของภิกษุที่เห็นแก่ลาภและความสรรเสริญ มีการพูดถึงความปรารถนาลามกที่นำไปสู่การบีบบังคับและการหาลาภด้วยลาภ โดยการด่า การข่มขู่ และการพูดให้เขาเกรงใจเป็นต้น การกระทำเหล่านี้เ
ความผ่องแผ้วแห่งศีลใน วิสุทธิมรรค
114
ความผ่องแผ้วแห่งศีลใน วิสุทธิมรรค
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - หน้าที่ 110 ความที่ศีลเป็นศีลขาดเป็นต้น พึงทราบว่าท่านสงเคราะห์ด้วย ความแตก (แห่งสิกขาบท) ซึ่งมีลาภเป็นต้นเหตุประการ ๑ ด้วย เมถุนสังโยค ๓ ประการ ๑ ดังกล่าวมาฉะนี
ในเนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของศีลในการปฏิบัติธรรม โดยนำเสนอถึงศีลที่ไม่ขาดและวิธีการรักษาความบริสุทธิ์ของศีลผ่านการทำคืนสิกขาบทและการหลีกเลี่ยงบาปธรรมต่างๆ เช่น โกธะ อุปนาหะ รวมถึงการบังเกิดคุณทั้ง
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
21
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 20 จึงไปหาเธอ ไหว้แล้วกล่าวว่า " ท่านเจ้าข้า สำหรับภิกษุผู้เข้าพรรษา ในเสนาสนะของข้าพเจ้า มีวัตร (ที่จะพึงปฏิบัติ) อยู่" เธอซักถามว่า " วัตรว่ากระไร ท่าน
เนื้อหาเกี่ยวกับการเข้าพรรษาของภิกษุในเสนาสนะ การบำรุงและกิจกรรมต่างๆ ที่เกิดขึ้นระหว่างภิกษุและญาติของเขา โดยมีอุบาสกและอุบาสิกาเป็นผู้จัดเตรียมอาหารและสิ่งของเพื่อสนับสนุนพระสงฆ์ ในระยะเวลาสามเดือนข
วิสุทธิมรรค: วิหารที่เหมาะสมและไม่เหมาะสม
81
วิสุทธิมรรค: วิหารที่เหมาะสมและไม่เหมาะสม
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 79 ให้ไกล ( กว่านั้น ) ก็ได้ละวิหารอันไม่เหมาะสมแก่การบำเพ็ญ สมาธิเสีย แล้วพำนักอยู่ในวิหารที่เหมาะสมเถิด [วิหาร ไม่เหมาะสม] ในวิหารไม่เหมาะสมและวิหารเหม
บทนี้อธิบายเกี่ยวกับวิหารทั้งสองประเภทที่มีผลต่อการบำเพ็ญสมาธิ โดยเฉพาะวิหารที่ไม่เหมาะสม ซึ่งมีโทษจำแนกเป็นทั้งหมด ๑๘ ประการ เช่น ความเป็นวิหารใหญ่เกินไป, วิหารใหม่ที่ยังไม่สมบูรณ์, วิหารเก่าที่ชำรุด
การวิเคราะห์ปฐมฌานในวิสุทธิมรรค
148
การวิเคราะห์ปฐมฌานในวิสุทธิมรรค
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 146 ทั้งหลายเกิดขึ้น ดุจฝาหีบชิ้นบน สัมผัส ที่ฝาหีบชิ้นล่าง ฉะนั้น นี้เป็นความพิเศษ กว่ากามาวรจิตนอกนี้แห่ง องค์ ๕ นั้น ในองค์ ๕ นั้น เอกัคคตาพระผู้มีพระ
บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ปฐมฌานในวิสุทธิมรรค โดยอธิบายลักษณะและความงามสามประการที่เกี่ยวข้องกับปฐมฌาน พร้อมอธิบายความแตกต่างระหว่างองค์ญาณในบริบทของจิตและการปฏิบัติทางพุทธศาสนา โดยมีการอ้างอิงถึงค
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
251
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 249 ทรงกำจัดเสียได้แล้ว เพราะความเป็นอารกะ (ผู้ไกล ) ดังนี้ จึงได้ พระนามว่า อรหั [คาถาสรูปสำหรับนัยที่ ๑] ( พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นนาถะ ไม่ทรง มีความข
ในบทนี้กล่าวถึงพระนามอรหันต์ซึ่งหมายถึงผู้ที่ทรงกำจัดกิเลสและโทษต่างๆ ผ่านการใช้ปัญญา พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเป็นนาถะที่ไม่ข้องเกี่ยวกับกิเลส จึงเป็นผู้ไกลจากอริทั้งปวง และทรงใช้ศัสตราแห่งปัญญาในการกำจั